To, co najważniejsze. Nasz subiektywny przegląd osiągnięć naukowych minionego roku

4 stycznia 2022, 17:45

Nowy gatunek człowieka, polska mumia w ciąży, regeneracja (niemal) całego ciała czy pierwszy lot śmigłowcem na innej planecie to przykłady nielicznych fascynujących badań i osiągnięć naukowych, o których poinformowaliśmy w minionym roku. Oto nasz subiektywny wybór tego, co najbardziej interesujące i najważniejsze w nauce 2021. Dla zainteresowanych bardziej szczegółowym poznaniem tematu publikujemy odnośniki do naszych oryginalnych informacji.



Mnisi z XIII/XIV-w. farmy Beaubec w Irlandii pracowali dla macierzystego klasztoru w Normandii. Piekli chleb na zakwasie i mieli odświeżacz powietrza

1 października 2020, 05:57

Archeolodzy prowadzący wykopaliska na terenie XIII/XIV-w. gospodarstwa cystersów w Beamore (Drogheda) w Irlandii odkryli m.in. średniowieczny odświeżacz powietrza. Beaubec było gospodarstwem klasztornym prowadzonym przez cystersów, którzy przybyli z macierzystego klasztoru De Bello Becco w Normandii. Mnisi uprawiali tu ziemię, a plony eksportowali do Normandii.


Ekwador wydobywa ropę w pobliżu cennego rezerwatu

9 września 2016, 08:25

Władze Ekwadoru ogłosiły, że rozpoczynają wydobycie ropy naftowej w pobliżu amazońskiego rezerwatu Yasuni. Wcześniej prezydent Rafael Correa zapewniał, że wyjątkowy rezerwat będzie chroniony


Nowe prawo ewolucji obejmuje nie tylko organizmy żywe

17 października 2023, 09:13

Dziewięciu uczonych z Carnegie Institution of Science, California Institute of Technology, Cornell University oraz filozofów z University of Colorado, zaproponowało istnienie nowego prawa ewolucji. Obejmuje ono nie tylko układy biologiczne. Zdaniem badaczy, ewolucja jest czymś powszechnie występującym w złożonych systemach


Już 11 000 lat temu na terenie USA jedzono ziemniaki

4 lipca 2017, 10:20

Niewielkie miasteczko Escalante w stanie Utah może poszczycić się znaczącym odkryciem archeologicznym. Badacze z Natural History Museum of Utah i Red Butte Garden na University of Utah odkryli resztki skrobi ziemniaczanej w znalezionych w Escalante kamiennych narzędziach sprzed 10 900 lat


Naukowcy o tym, jak pszczoły, osy i wiewiórka zamieszkały w ciele wisielca

27 sierpnia 2018, 13:18

Pierwszy na świecie przypadek gniazdowania pszczoły miodnej, osy zwyczajnej i wiewiórki pospolitej we wnętrzu częściowo zeszkieletowanych oraz zmumifikowanych zwłok ludzkich, które odnaleziono wysoko na drzewie, opisał zespół naukowców z Wrocławia.


Bursztynowe odkrycie: najstarszy udokumentowany przypadek zapylania okrytonasiennych przez owady

12 listopada 2019, 13:11

W bursztynie ze środkowej kredy zachował się chrząszcz z pyłkiem na pokrywających go włoskach. Wygląda więc na to, że mutualizm schylikowatych i okrytonasiennych występował już co najmniej 99 mln lat temu. Znaleziska dokonał amerykańsko-chiński zespół, który w tym samym złożu z północnej Mjanmy natrafił na pierwszy przypadek amonita w bursztynie.


Z nastaniem rolnictwa ludzi zaczęły atakować nowe patogeny

25 lutego 2020, 04:58

Wraz z pojawieniem się rolnictwa i hodowli, pojawiły się też bakterie wywołujące u ludzi nowe nieznane wcześniej choroby. Do takich wniosków doszedł międzynarodowy zespół naukowy, który badał genomy Salmonella enterica uzyskane ze szkieletów sprzed tysięcy lat


Zbyt piękne, by było prawdziwe? Eksperymenalny lek odwraca skutki starzenia się oraz urazów mózgu

2 grudnia 2020, 16:08

Zaledwie kilka dawek eksperymentalnego leku wystarczy, by u myszy odwrócić związane z wiekiem ubytki pamięci oraz przywrócić elastyczność mózgu, informują naukowcy z UCSF. Dotychczasowe badania wykazały, że ISRIB przywraca funkcje pamięciowe wiele miesięcy po uszkodzeniu mózgu, odwraca zaburzenia poznawcze w zespole Downa


Twórca polskiej dendrochronologii krytycznie o odkryciu w Gdańsku

2 stycznia 2023, 11:23

Twórca polskiej dendrochronologii, profesor Tomasz Ważny z UMK w Toruniu, poinformował, że Muzeum Gdańska, ogłaszając odkrycie śladów słowiańskiego osadnictwa z X wieku, zapomniało o jego badaniach z lat 90. Jak informowaliśmy, pod dawnym magistratem znaleziono pozostałości osadnictwa, a badania dendrochronologiczne pokazały, że pochodzą one z 930 roku. Profesor Ważny przypomina, że wraz z dwoma uczonymi już ponad dwie dekady temu przeprowadził podobne badania, które dały takie same wyniki. Jestem zdumiony konferencją prasową i rozmachem medialnego show wokół tego „odkrycia”, stwierdził uczony w rozmowie z PAP.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk